ΣΥΝΔΙΚΑΛΙΣΤΙΚΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΕΙΣ

Αρνηση του σωματείου να εγγράψει ως μέλη του εργαζόμενους της οικείας επιχείρησης ή εκμετάλλευσης – Προσφυγή στο Δικαστήριο – Διατάσσει την εγγραφή

Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών

Αριθμοί απόφασης 1410-1411/2025

Διαδικασία εργατικών διαφορών

Το άρθρο 7 παρ.1 του Ν.1264/82 «για τον εκδημοκρατισμό του Συνδικαλιστικού Κινήματος και την κατοχύρωση των συνδικαλιστικών ελευθεριών των εργαζομένων» θέτει περιορισμούς στην εσωτερική αυτονομία των συνδικαλιστικών οργανώσεων ορίζοντας ότι ένας εργαζόμενος για να γίνει μέλος μιας οργάνωσης πρέπει να έχει συμπληρώσει ένα δίμηνο μέσα στον τελευταίο χρόνο στην επιχείρηση ή εκμετάλλευση ή τον κλάδο απασχόλησής του, εφ’ όσον έχει τις νόμιμες προϋποθέσεις των καταστατικών τους. Η αποδοχή ή όχι των αιτήσεων κάποιων εργαζομένων να εγγραφούν ως μέλη κάποιας συνδικαλιστικής οργάνωσης αποτελούν έκφραση της ως άνω αναφερόμενης εσωτερικής αυτονομίας, η οποία επίσης προστατεύεται συνδικαλιστικά. Κατά την έννοια δε του νόμου ως εργαζόμενοι νοούνται όσοι απασχολούνται με σχέση εξαρτημένης εργασίας ιδιωτικού δικαίου, στους οποίους συμπεριλαμβάνονται και οι εργαζόμενοι με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου στο Δημόσιο, στα ν.π.δ.δ. και στους ΟΤΑ. Συνεπώς, προκειμένου να εγγραφεί ένας εργαζόμενος ως μέλος σε σωματείο θα πρέπει να πληρούνται οι νόμιμες προϋποθέσεις του καταστατικού της οργάνωσης στην οποία υποβάλλεται η αίτηση εγγραφής. Εάν δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις αυτές, συνδικαλιστική οργάνωση νομίμως μπορεί να απορρίψει την αίτηση εγγραφής. Στο σημείο αυτό διατηρείται η αυτονομία της οργάνωσης. Πάντως, αν δεν προβλέπονται συγκεκριμένες ειδικές προϋποθέσεις, ο εργαζόμενος δικαιούται να γίνει μέλος.

Εν προκειμένω, πρέπει να επισημανθεί ότι η ελευθερία της συνδικαλιστικής οργάνωσης να προβλέπει στο καταστατικό της συγκεκριμένους όρους εγγραφής μελών, δεν επιτρέπεται να οδηγεί σε υιοθέτηση αυθαίρετων ή καταχρηστικών όρων (βλ. ΑΠ 635/1989, ΔΕΝ 1991 357, ΑΠ1401/1991, ΕΕργΔ 1992, 892, ΑΠ 905/2004, ΕΕργΔ 2005, 978, Γ Λεβέντης, Συλλογικό Εργατικό Δίκαιο, 2007, σελ. 172). Τέτοιοι αυθαίρετοι όροι, είναι ο ανώτατος αριθμός μελών ή όροι που οδηγούν σε ανεπίτρεπτες διακρίσεις, όπως αυτές με βάση την ηλικία, το φύλο ή τη φυλετική καταγωγή (βλ. Κώστας Δ. Παπαδημητρίου, Συλλογικό Εργατικό Δίκαιο, Νομική Βιβλιοθήκη, σελ. 38 επ.).

Δυνάμει δε του άρθρου 7 παρ.6 του Ν.1264/82 «εάν το αρμόδιο να αποφασίσει την εγγραφή μέλους όργανο της συνδικαλιστικής οργάνωσης απορρίψει την αίτηση ή μέσα σε ένα μήνα από την υποβολή της για πρωτοβάθμια οργάνωση και Εργατικό Κέντρο και σε δύο μήνες για Ομοσπονδία και τριτοβάθμια οργάνωση δεν έχει γνωστοποιηθεί απόφαση του οργάνου για αποδοχή ή απόρριψη της αίτησης στον αιτούντα, αυτός έχει δικαίωμα να προσφύγει στο αρμόδιο Ειρηνοδικείο και να ζητήσει την εγγραφή κατά τη διαδικασία των άρθρων 663 και επ. του ΚΠολΔ. Ο εργαζόμενος ή η οργάνωση από την κοινοποίηση της απόφασης του Ειρηνοδικείου που διατάζει την εγγραφή γίνεται χωρίς άλλη διατύπωση μέλος της αντίστοιχης οργάνωσης. ….». Από τα άρθρα δε 80 και 86 του ΑΚ συνάγεται, ότι εάν με το καταστατικό ορίστηκε, ότι μέλη του σωματείου μπορεί να είναι όχι ορισμένα αποκλειστικώς πρόσωπα, αλλά όλα όσα συγκεντρώνουν ειδικά προσόντα εκ των προτέρων καθορισμένα, ιδρύεται δικαίωμα κάθε προσώπου που έχει τα προσόντα αυτά να επιδιώξει την κατά τις νόμιμες διαδικασίες και διατυπώσεις εγγραφή του ως μέλους του σωματείου. Εάν το σωματείο αρνηθεί έχει δικαίωμα να ασκήσει αγωγή να αναγνωρισθεί το δικαίωμα του αυτό. Στην περίπτωση αυτή η εγγραφή είναι υποχρεωτική για το σωματείο, γιατί ο αποκλεισμός προσβάλλει θετική ελευθερία του αιτούντα (βλ. ΑΠ 71/ 1944 Θεμ. Ν.Ε. 104, Α.Π. 66/198, ΝοΒ 30, 1250, ΕφΑΘ 1057/81, Αρμ. 35,753, Ειρ.Αθ. 2747/81, ΔΕΝ 38,135). Υποχρέωση εγγραφής υπάρχει και όταν προβλέπεται από το καταστατικό ή το νόμο (βλ. ΕΑ 7268/80, ΝοΒ 29,120, Ε.Π. 242/81, ΝοΒ 29, 1573).

Αν υπάρχει υποχρέωση εγγραφής σε επαγγελματικές και δημοσιοϋπαλληλικές οργανώσεις (αρθρ.7 παρ. 1, 6 και 30 Ν.1264/82) χωρεί προσφυγή στο δικαστήριο, οπότε η τελεσίδικη απόφασή του υποκαθιστά τη δήλωση βούλησης του σωματείου (E.A. 5310/72, Apμ. 27,28, EA 2984/71 NoB 20,509, IIIIA 10637/75 NoB 23, 1103). Οι κατά τα ανωτέρω συνδικαλιστικές ελευθερίες προστατεύονται από το Σύνταγμα (αρθρ. 12, 23, 5 Σ), από τη Διεθνή Σύμβαση 87/1948, η οποία έχει κυρωθεί από τη χώρα μας με το ΝΔ 4204/61 και τον Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Χάρτη του 1961, που ψηφίστηκε στο Στρασβούργο στα πλαίσια του Συμβουλίου της Ευρώπης. Τέλος, κατά το άρθρο 30 παρ.1 του Ν.1264/82 ο νόμος αυτός εφαρμόζεται και στους υπαλλήλους του Δημοσίου, κατά τις διακρίσεις του (βλ. προσκομιζόμενες αποφάσεις ΕιρΑθ 954/2006 και 3183/2006 ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ).

…..Με τις σκέψεις αυτές, πρέπει να γίνει δεκτή ως ουσιαστικά βάσιμη η κρινόμενη αγωγή και να διαταχθεί η εγγραφή των καλούντων – εναγόντων ως μελών στο καθ’ ου η κλήση εναγόμενο Σωματείο ….