ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ ΑΙΤΗΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙ ΧΡΗΜΑΤΙΚΗΣ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗΣ ΛΟΓΩ ΗΘΙΚΗΣ ΒΛΑΒΗΣ ΓΙΑ ΕΛΛΕΙΨΗ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΛΥΨΗΣ ΚΑΙ ΓΙΑ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΗ ΘΕΤΙΚΗΣ ΖΗΜΙΑΣ.

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

Απόφαση 22034/2018

[…] 5. Επειδή, στο άρθρο 3 παρ. 5 του ν. 4292/1963 «Περί συστάσεως Κλάδου Υγείας παρά τω Ταμείω Συντάξεων Μηχανικών και Εργοληπτών Δημοσίων Έργων και άλλων τινών διατάξεων», όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 1 παρ. 5 του ν.δ. 1259 της 31.10/3.11.1972 (Α΄ 194) ορίζεται ότι: «5. Εις τους ησφαλισμένους και τους συνταξιούχους του Τ.Σ.Μ.Ε.Δ.Ε. ως και τα μέλη της οικογενείας αυτών, παρέχεται ιατροφαρμακευτική και νοσοκομειακή περίθαλψις υπό την προϋπόθεσιν της καταβολής απασών των προς το Ταμείον οφειλομένων ασφαλιστικών εισφορών, των αναγομένων εις το χρονικόν διάστημα μέχρι και του τέλους του προηγουμένου της ημέρας της παροχής ημερολογιακού έτους».

6. Επειδή, στο άρθρο 137 του ν. 3655/2008 (Α΄ 58/3-4-2008) ορίζεται ότι: «Α. Παραγραφή απαιτήσεων υπέρ των ΦΚΑ. … Για τα παρακάτω χρέη προς τους ΦΚΑ ισχύει η εικοσαετής παραγραφή, που αρχίζει από τη λήξη του οικονομικού έτους μέσα στο οποίο βεβαιώθηκαν, εκτός αν ορίζεται διαφορετικά από ειδικές διατάξεις που αφορούν τους ΦΚΑ και τους εντασσόμενους σε αυτούς φορείς, κλάδους ή λογαριασμούς. α. Απαιτήσεις από μη καταβληθείσες ασφαλιστικές εισφορές …». Η ανωτέρω διάταξη εφαρμόζεται μόνο επί απαιτήσεων που γεννώνται μετά την έναρξη ισχύος του νόμου αυτού. Συνεπώς, ελλείψει σχετικής ειδικής διάταξης, οι τελευταίες αυτές αξιώσεις που γεννώνται πριν τις 3-4-2008 υπόκεινται στην εικοσαετή παραγραφή του άρθρου 249 του Αστικού Κώδικα (π,δ. 456/1984, Α’ 164), στο οποίο ορίζεται ότι: «Εφόσον δεν ορίζεται διαφορετικά οι αξιώσεις παραγράφονται σε είκοσι χρόνια», ενώ, στο άρθρο 251 του Κώδικα αυτού ορίζεται ότι: «Η παραγραφή αρχίζει από τότε που γεννήθηκε η αξίωση και είναι δυνατή η δικαστική επιδίωξή της». Τέλος, σύμφωνα με το άρθρο μόνο του π.δ. 437/1977 (Α’ 134) σε συνδυασμό με το άρθρο μόνο του π.δ. 305/1985, δεν έχουν εφαρμογή στην εξεταζόμενη περίπτωση οι διατάξεις του άρθρου 44 του ν.δ. 496/1974 περί παραγραφής χρεών προς τα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου που προβλέπουν πενταετή χρόνο παραγραφής των σχετικών αξιώσεων, αφού το Τ.Σ.Μ.Ε.Δ.Ε. ως ασφαλιστικό Ταμείο εξαιρείται της εφαρμογής των διατάξεων του ανωτέρω νομοθετικού διατάγματος (πλην των άρθρων 7 παρ. 2 και 43 αυτού, βλ. Δ.Εφ.Αθ. 114/2010).

7. Επειδή, το άρθρο 105 του Εισαγωγικού Νόμου του Αστικού Κώδικα (Εισ.Ν.Α.Κ., π.δ. 456/1984, Α΄ 164) ορίζεται ότι: «Για παράνομες πράξεις ή παραλείψεις των οργάνων του δημοσίου κατά την ενάσκηση της δημόσιας εξουσίας που τους έχει ανατεθεί, το δημόσιο ενέχεται σε αποζημίωση, εκτός αν η πράξη ή παράλειψη έγινε κατά παράβαση διάταξης που υπάρχει για χάρη του γενικού συμφέροντος. …», […]

8. Επειδή, περαιτέρω, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 932 του Α.Κ. «Σε περίπτωση αδικοπραξίας, ανεξάρτητα από την αποζημίωση για την περιουσιακή ζημία, το δικαστήριο μπορεί να επιδικάσει εύλογη κατά την κρίση του χρηματική αποζημίωση λόγω ηθικής βλάβης. Αυτό ισχύει για εκείνον που έπαθε προσβολή της υγείας, της τιμής ή της αγνείας του ή στερήθηκε την ελευθερία του. …». […]

9. Επειδή, στην προκείμενη περίπτωση, από τα έγγραφα της δικογραφίας προκύπτουν τα εξής: Η προσφεύγουσα – ενάγουσα διορίσθηκε στο Υπουργείο Υγείας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων σε θέση τοπογράφου μηχανικού αρχικά με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου και δη με σύμβαση ορισμένου χρόνου. Ανέλαβε υπηρεσία στις 2-7-1977 και υπηρέτησε με την ίδια σχέση εργασίας και συνεχείς ανανεώσεις της σύμβασής της μέχρι το διορισμό της σε θέση μονίμου υπαλλήλου του κλάδου ΑΤ9 μηχανικών του Υπουργείου, όπου ανέλαβε υπηρεσία στις 16-10-1985. Τον 2ο/2008 το Τ.Σ.Μ.Ε.Δ.Ε. αρνήθηκε να θεωρήσει το βιβλιάριο υγείας της προσφεύγουσας – ενάγουσας λόγω ύπαρξης οφειλών της στο Ταμείο από εισφορές Ε.Λ.Π.Π. για το χρονικό διάστημα από 1-7-1979 έως 15-10-1985. Με την 68306/4-9-2009 αίτησή της προς το Ε.Τ.Α.Α. ζήτησε τη θεώρηση του βιβλιαρίου υγείας της, λόγω άμεσης ανάγκης ιατρικών εξετάσεων, το οποίο εξάλλου θεωρούσε το καθ’ ού – εναγόμενο επί 22 συναπτά έτη, ισχυριζόμενη ότι η ίδια δεν ευθύνεται εάν ο εργοδότης της δεν απέδιδε τις εισφορές στο Τ.Σ.Μ.Ε.Δ.Ε. και ότι σε κάθε περίπτωση η οφειλή της έχει παραγραφεί. Επιπλέον, ζήτησε να της γνωστοποιηθεί εγγράφως πώς προκύπτει ότι δεν έχει καταβάλει εισφορές Ε.Λ.Π.Π. από … έως …, καθώς και για το ύψος της οφειλής της, σε πόσες δόσεις αυτό πρέπει να εξοφληθεί και εντός πόσου χρόνου. Τέλος, ζήτησε να ενημερωθεί εάν το ως άνω χρονικό διάστημα είναι συντάξιμο. Με την … απόφαση του Διευθυντή Υγείας και Πρόνοιας του Τομέα Μηχανικών και Εργοληπτών Δημοσίων Έργων του Ε.Τ.Α.Α. απορρίφθηκε το αίτημα της προσφεύγουσας – ενάγουσας για θεώρηση του βιβλιαρίου υγείας της, με την αιτιολογία ότι οφείλει εισφορές Ε.Λ.Π.Π. μετά προσθέτων τελών για το χρονικό διάστημα από […] ύψους […].

Με την … ένστασή της προς την Δ.Ε. του Ε.Τ.Α.Α. η προσφεύγουσα – ενάγουσα ζήτησε τη θεώρηση του βιβλιαρίου υγείας της, την αποσύνδεση στο εξής της θεώρησής του από τις οφειλόμενες εισφορές Ε.Λ.Π.Π. και την αναζήτηση αυτών από τον εργοδότη της, ήτοι το Υπουργείο Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, κατ’ άρθρο 4 παρ. 2 επ. του ν. 4292/1963, καθώς και την καταβολή σε αυτήν της δαπάνης ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης στην οποία υποβλήθηκε λόγω μη θεώρησης του βιβλιαρίου υγείας της. Με την προσβαλλόμενη απόφασή της η Δ.Ε. του Τομέα Μηχανικών και Εργοληπτών Δημοσίων Έργων του Ε.Τ.Α.Α. ενέκρινε τη θεώρηση του βιβλιαρίου υγείας της προσφεύγουσας – ενάγουσας από το έτος 2011 υπό την προϋπόθεση της προηγούμενης κατάθεσης αίτησης ρύθμισης των οφειλών της σύμφωνα με το ν. 3863/2010. Με το δε …. έγγραφο της Διευθύντριας Εισφορών του Ε.Τ.Α.Α. ενημερώθηκε η προσφεύγουσα-ενάγουσα για την έκδοση της ως άνω απόφασης και ότι η οφειλή της θα τακτοποιηθεί εάν προσκομίσει βεβαίωση εργοδότη για παρακράτηση και απόδοση της ένδικης εισφοράς για το χρονικό διάστημα από 1-7-1979 έως 15-10-1985 ή άλλο έγγραφο ή παραστατικό (π.χ. βεβαίωση αποδοχών για δήλωση στη Δ.Ο.Υ., γραμμάτια κ.ά.). […]

10. Επειδή, με τα ανωτέρω δεδομένα και με βάση τις διατάξεις που εκτέθηκαν και την ερμηνεία τους που έγινε δεκτή, λαμβάνοντας ειδικότερα υπόψη ότι α) ναι μεν κατά τις καταστατικές διατάξεις του κλάδου υγείας του Τ.Σ.Μ.Ε.Δ.Ε., οι οποίες εφαρμόζονται εν προκειμένω δυνάμει της διάταξης του άρθρου 25 παρ. 4 του ν. 3655/2008, παρέχεται ιατροφαρμακευτική και νοσοκομειακή περίθαλψη στους ασφαλισμένους του Ταμείου υπό την προϋπόθεση της καταβολής όλων των προς το Ταμείο οφειλόμενων ασφαλιστικών εισφορών, που ανάγονται στο χρονικό διάστημα μέχρι και το τέλος του προηγουμένου της ημέρας της παροχής ημερολογιακού έτους, β) η προσφεύγουσα – ενάγουσα δεν είχε καταβάλει ασφαλιστικές εισφορές Ε.Λ.Π.Π. για το χρονικό διάστημα τουλάχιστον από … έως …., τις οποίες υποχρεούτο να καταβάλει η ίδια σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 34 παρ. 1 περ. γ΄ του ν. 915/1979 και 2 παρ. 4 της 43/3/715/8/15-4-1981 υπουργικής απόφασης, ενώ από καμία γενική αρχή του δικαίου της κοινωνικής ασφάλισης δεν προκύπτει ότι τα όργανα του καθ’ ού – εναγομένου είχαν υποχρέωση ενημέρωσης της προσφεύγουσας – ενάγουσας ως προς την από το νόμο προβλεπόμενη υποχρέωσή της να καταβάλει εισφορές για ασκούμενο επάγγελμα που υπαγόταν στην ασφάλιση του Ε.Λ.Π.Π. (πρβλ. Σ.τ.Ε. 2646/2014, 127, 2493/2012, 3787/2010, 170, 2773/2009, Δ.Εφ.Πατ. 303/2017), γ) πλην όμως η αξίωση του καθ’ ού – εναγομένου έναντι της προσφεύγουσας – ενάγουσας για την καταβολή των εισφορών της στον Ε.Λ.Π.Π., για το χρονικό διάστημα από ……….., έχει υποπέσει σε παραγραφή, καθόσον σε κάθε περίπτωση, από το τέλος του επόμενου μήνα εκείνου κατά τον οποίο οι εν λόγω εισφορές κατέστησαν απαιτητές, κατά το κρίσιμο χρονικό διάστημα των ετών 1979 – 1985, έως το έτος 2008 που εκδηλώθηκε η άρνηση του Τ.Σ.Μ.Ε.Δ.Ε να θεωρήσει το βιβλιάριο υγείας της προσφεύγουσας – ενάγουσας παρήλθε χρονικό διάστημα μεγαλύτερο της εικοσαετίας, χωρίς να προκύπτει από κάποιο στοιχείο ούτε το Ταμείο να επικαλείται και πολύ περισσότερο να αποδεικνύει, διακοπή της παραγραφής αυτής, μέσω της κατ’ άρθρο 7 παρ. 4 του αν.ν. 2326/1940 έκδοσης σχετικής απόφασης από το Δ.Σ., η οποία να καθορίζει το εισπρακτέο ποσό, την αιτία της οφειλής και την περίοδο στην οποία αυτή ανάγεται καθώς και την επίδοση σχετικής ατομικής ειδοποίησης στην προσφεύγουσα – ενάγουσα (βλ. Δ.Εφ.Αθ. 114/2010) και δ) η προσφεύγουσα – ενάγουσα είχε προβάλει σχετικό ισχυρισμό με την … αίτησή της στο Ταμείο, το Δικαστήριο κρίνει ότι παρανόμως το καθ’ ού – εναγόμενο με την προσβαλλόμενη απόφαση έθεσε για τη θεώρηση του βιβλιαρίου υγείας της προσφεύγουσας τον όρο της προηγούμενης εκ μέρους της υποβολής αίτησης ρύθμισης των ήδη παραγεγραμμένων οφειλών της, ύψους …. ευρώ, που αντιστοιχούν σε ασφαλιστικές εισφορές του Ε.Λ.Π.Π. χρονικού διαστήματος από … έως … και, για το λόγο αυτόν, η προσβαλλόμενη απόφαση πρέπει να ακυρωθεί. Περαιτέρω, […], το Δικαστήριο κρίνει ότι η ενάγουσα υποβλήθηκε, λόγω της παράνομης μη θεώρησης του βιβλιαρίου υγείας της από όργανα του εναγομένου, στη δαπάνη που αναγράφεται στα προσκομιζόμενα παραστατικά, συνολικού ύψους … ευρώ, και, συνακόλουθα, πρέπει να υποχρεωθεί το εναγόμενο να της καταβάλει το σύνολο του αιτηθέντος ποσού, Τέλος, λαμβάνοντας υπόψη το είδος της προσβολής της προσωπικότητας της ενάγουσας, κατά τα προαναφερθέντα, και τις συνθήκες της προσβολής αυτής, ήτοι ότι για μεγάλο χρονικό διάστημα η προσφεύγουσα παρανόμως δεν ήταν ασφαλιστικά καλυμμένη για τον κλάδο υγειονομικής περίθαλψης, το Δικαστήριο κρίνει ότι πρέπει να επιδικασθεί στην ενάγουσα ως εύλογη χρηματική ικανοποίηση για την ηθική βλάβη που υπέστη το ποσό των … ευρώ, κατά μερική αποδοχή του σχετικού αιτήματος της υπό κρίση αγωγής. […]