του Βασίλη Παπαδόπουλου
Δίκαιο της Κοινωνικής Ασφάλισης – τεύχος 1/2023 σελ. 71 (σε μορφή PDF)
Tο ζήτημα της παραγραφής ασφαλιστικών εισφορών είχε απασχολήσει ιδιαίτερα την ασφαλιστική πρακτική, ιδίως από την αρχή της οικονομικής κρίσης, με τη συσσώρευση οφειλών από εισφορές αυτοαπασχολούμενων στα οικεία ασφαλιστικά ταμεία, που κώλυε τη συνταξιοδότησή τους, εφόσον υπερέβαινε ένα όριο (κατ΄ άρθρ. 61 του ν. 3863/2010, όπως έχει διαμορφωθεί σήμερα σε 20.000 ευρώ, πλην εισφορών έναντι του ΟΓΑ όπου το όριο είναι 6.000 ευρώ). Ταυτόχρονα ζητήματα παραγραφής τίθεντο και σε περιπτώσεις εργοδοτών προς το πρώην ΙΚΑ –ΕΤΑΜ, ιδίως σε σχέση με την εις ολόκληρο ευθύνη των διοικούντων τα νομικά πρόσωπα – εργοδότες – οφειλέτες ασφαλιστικών εισφορών. Το χρονικό διάστημα της παραγραφής ήταν ιδιαίτερα μεγάλο, οριζόμενο στις περισσότερες περιπτώσεις αυτοαπασχολούμενων σε 20ετία, είτε ακολουθώντας τις καταστατικές διατάξεις των Ταμείων, είτε το κατ΄ αναλογία εφαρμοζόμενο 249 ΑΚ. … Η παρέμβαση του νομοθέτη του ν. 4387/2016 με το άρθρο 95, που όρισε σε 20ετία το διάστημα παραγραφής των πάσης φύσεως οφειλών προς όλα τα ασφαλιστικά ταμεία, κατά τρόπο ενιαίο και καταλαμβάνοντας μάλιστα όλες τις οφειλές για τις οποίες δεν είχε επέλθει παραγραφή έως την έναρξη ισχύος του ν 4387/2016, κρίθηκε με την απόφαση 1833/2021 της Ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας ότι αντίκειται στη συνταγματική αρχή της αναλογικότητας.
…. Σε συνέχεια της τολμηρής αυτής απόφασης, ο νομοθέτης προέβη επίσης σε ρύθμιση του ζητήματος σύμφωνα με την ως άνω απόφαση και με το άρθρο 6 του ν. 4997/2022 θέσπισε τη 10ετία ως ενιαίο χρόνο παραγραφής των απαιτήσεων ασφαλιστικών εισφορών από τη γέννησή τους μέχρι την αναγκαστική τους είσπραξη, δηλαδή με τρόπο ενιαίο και κατά το στάδιο έως τη βεβαίωσή τους, αλλά και κατά το στάδιο της διοικητικής εκτέλεσης που ακολουθεί σε περίπτωση μη συμμόρφωσης του διοικούμενου μετά την ταμειακή βεβαίωση αυτών.
…… Ετσι, ήδη, ο κοινωνικοασφαλιστικός νομοθέτης θέσπισε ενιαία το χρόνο παραγραφής σε 10ετία, ώστε αυτή να εκκινεί από την πρώτη ημέρα του επόμενου έτους εντός του οποίου παρασχέθηκε η ασφαλιστέα εργασία ή υπηρεσία, και κατά συνέπεια γεννήθηκε η υποχρέωση καταβολής της σχετικής ασφαλιστικής εισφοράς, ανεξάρτητα από το χρόνο βεβαίωσης των εισφορών αυτών (άρθρο 95 παρ. 1 ν. 4387/2016, όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 6 του ν. 4997/2022). Μάλιστα δε, με την ίδια ως άνω διάταξη, ορίσθηκε ότι η παραγραφή για απαιτήσεις που προέρχονται από ασφαλιστέα εργασία ή υπηρεσία μετά από την 1.1.2026 ορίζεται 5ετής.
….. Παρά όμως την ως άνω επίλυση του σχετικού ζητήματος, παραμένουν ζητήματα που θα συνεχίζουν να ταλανίζουν την ασφαλιστική πρακτική, τα οποία αφορούν κυρίως τους λόγους διακοπής της ως άνω παραγραφής.
Το άρθρο σε μορφή PDF από το περιοδικό Δίκαιο της Κοινωνικής Ασφάλισης τ.1 2023
Λέξεις κλειδιά:
